Từ huyết áp, đường huyết đến chức năng thận, 5 chỉ số sức khỏe quan trọng có thể giúp bạn nhận biết sớm những bất thường và chủ động phòng ngừa bệnh lý ngay cả khi cơ thể chưa xuất hiện triệu chứng.
Nhiều người chỉ đi khám khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường như mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu hoặc tăng cân không kiểm soát. Tuy nhiên, một số vấn đề sức khỏe như tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa và suy giảm chức năng thận có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài.
Theo dõi các chỉ số sức khỏe định kỳ là một trong những cách thiết thực giúp đánh giá tình trạng cơ thể, nhận diện yếu tố nguy cơ và xây dựng kế hoạch chăm sóc sức khỏe phù hợp.
1. Huyết áp – Chỉ số quan trọng đối với sức khỏe tim mạch
Huyết áp thể hiện áp lực của máu tác động lên thành động mạch khi tim co bóp và giãn ra. Huyết áp cao kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim và tổn thương thận.
Ở người trưởng thành, huyết áp dưới 120/80 mmHg thường được xem là mức bình thường.
Bạn nên lưu ý:
- Đo huyết áp định kỳ, kể cả khi không có triệu chứng.
- Hạn chế ăn quá mặn, duy trì vận động thể chất.
- Theo dõi thường xuyên hơn nếu có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch hoặc đã được chẩn đoán tăng huyết áp.
2. Đường huyết – Kiểm soát nguy cơ đái tháo đường
Đường huyết phản ánh lượng glucose trong máu, nguồn năng lượng chính của cơ thể. Khi đường huyết tăng cao kéo dài, nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 và các biến chứng tim mạch, thần kinh, thận cũng tăng lên.
Một số ngưỡng tham khảo đối với xét nghiệm đường huyết lúc đói:
- Dưới 100 mg/dL: Bình thường.
- 100–125 mg/dL: Tiền đái tháo đường.
- Từ 126 mg/dL trở lên: Ngưỡng chẩn đoán đái tháo đường, cần xác nhận theo tiêu chuẩn y khoa.
Ngoài đường huyết lúc đói, xét nghiệm HbA1c còn giúp đánh giá mức đường huyết trung bình trong khoảng 2–3 tháng trước đó.
3. Mỡ máu – Đánh giá nguy cơ bệnh tim mạch
Mỡ máu bao gồm cholesterol toàn phần, LDL-C, HDL-C và triglyceride. Trong đó, LDL-C tăng cao có thể thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa động mạch, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Các chỉ số nên kiểm tra:
- Cholesterol toàn phần.
- LDL-C (cholesterol xấu).
- HDL-C (cholesterol tốt).
- Triglyceride.
Mục tiêu kiểm soát mỡ máu không giống nhau ở tất cả mọi người mà phụ thuộc vào tuổi, tiền sử bệnh và nguy cơ tim mạch tổng thể.
4. BMI và vòng eo – Theo dõi tình trạng cân nặng và mỡ bụng
Chỉ số BMI giúp đánh giá tương quan giữa cân nặng và chiều cao. Trong khi đó, vòng eo cung cấp thêm thông tin về sự tích tụ mỡ vùng bụng.
Đặc biệt, mỡ bụng và mỡ nội tạng có liên quan đến nguy cơ kháng insulin, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch.
Công thức tính BMI:
BMI = Cân nặng (kg) / [Chiều cao (m)]².
Đối với người trưởng thành châu Á, BMI từ 18,5–22,9 kg/m² thường được xem là khoảng bình thường.
Tuy nhiên, BMI không phản ánh trực tiếp tỷ lệ mỡ và khối lượng cơ. Vì vậy, nên kết hợp theo dõi vòng eo, chế độ ăn uống và mức độ vận động.
5. Chức năng thận – Đừng bỏ qua những dấu hiệu âm thầm
Thận có nhiệm vụ lọc chất thải, điều hòa nước và điện giải, góp phần duy trì cân bằng bên trong cơ thể.
Tổn thương thận giai đoạn đầu thường ít biểu hiện rõ ràng. Vì vậy, xét nghiệm định kỳ có vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm bất thường.
Hai nhóm xét nghiệm đáng chú ý:
- Creatinine máu và eGFR: Đánh giá khả năng lọc của thận.
- Albumin/Creatinine niệu (UACR): Hỗ trợ phát hiện tổn thương thận thông qua sự xuất hiện bất thường của albumin trong nước tiểu.
Người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc có tiền sử bệnh thận nên đặc biệt quan tâm đến việc kiểm tra chức năng thận.
Chủ động theo dõi sức khỏe – Bước đầu tiên của phòng bệnh
Năm chỉ số trên cung cấp những thông tin quan trọng về sức khỏe tim mạch, chuyển hóa, cân nặng và chức năng thận. Tuy nhiên, không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới thực hiện kiểm tra.
Mỗi người cần xây dựng lịch khám sức khỏe phù hợp với độ tuổi, tiền sử gia đình, thói quen sinh hoạt và các yếu tố nguy cơ cá nhân.
Bên cạnh các xét nghiệm y khoa, việc tìm hiểu yếu tố di truyền cũng có thể cung cấp thêm thông tin về khuynh hướng nguy cơ sức khỏe, từ đó hỗ trợ định hướng dinh dưỡng và lối sống phù hợp.
Googene – Đồng hành cùng bạn trên hành trình thấu hiểu cơ thể, chủ động phòng ngừa và chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa.
Lưu ý: Các ngưỡng chỉ số trong bài mang tính tham khảo. Việc đánh giá và chẩn đoán cần dựa trên kết quả xét nghiệm, tình trạng lâm sàng và tư vấn của nhân viên y tế.



Thêm bình luận